Wypowiedzi mistrzów sufickich dotyczące istoty sufizmu.

Powiedział Nauczyciel: Czystość [safa'] jest wychwalana każdym językiem, a jej przeciwieństwem jest zamącenie, które jest ganione.

Przekazał nam Yazid Ibn Abi Ziyad od Abu Hugayfy, który powiedział: Posłaniec Boga przyszedł do nas ze zmienionym zabarwieniem (ciała) i powiedział: Odeszła czystość tego świata, a pozostało zamącenie, a śmierć jest dzisiaj podarunkiem dla każdego wiernego.

Powiedział Nauczyciel: Ta nazwa przylgnęła do tego stowarzyszenia [sufi]. I mówi się: Mężczyzna sufi oraz społeczność sufich - sufiya. Ten, kto doszedł do tego, uważają za sufiego - mutasawwif, zaś cała społeczność to mutasawwifa. I nie ma innego etymologicznego wyjaśnienia tego terminu w języku arabskim. A co się tyczy słowa tego, kto powiedział, iż pochodzi ono od słowa 'wełna' [suf], tasawwafa - stał się sufim, kiedy przywdział koszulę - qamis. Ale ludzie ci nie wyróżniają się ubraniem z wełny. Inni mówią, iż oni są przynależni do ławki [suffa] w meczecie Posłańca Boga. Ale nie sprowadza się to do wyrazu sufi. A niektórzy mówią, że nie pochodzi to od wyrazu safa' - czystość, ponieważ etymologicznie sufi jest daleki od safa'. Jeszcze inni wyprowadzają to słowo od wyrazu 'szereg' [saff], jakby oni byli w 'pierwszym szeregu' wobec Boga. A jest to znaczenie prawidłowe, ale językowo nie prowadzi to do słowa - 'szereg'. Stowarzyszenie to [ta'ifa] znane jest jednak na tyle, że nie ma konieczności poszukiwania jego etymologii. Ludzie rozprawiają na temat znaczenia sufizmu - tasawwuf i sufiego. I każdy wyraża to, czego sam doświadczył. Ale my ograniczmy się do wybranych przykładów, jeśli Bóg pozwoli.

Zapytano Abu Muhammada al-Gurayriego o sufizm, więc odpowiedział:
Jest to wejście na wyższy stopień rangi i opuszczenie stopnia niższego.

Al-Gunayd zapytany o to, odpowiedział:
Jest to tak, iż Prawda (Bóg) sprawia, że umierasz od siebie samego i że ożywia cię przez Nią (Prawdę).

Al-Husayn Ibn Mansur zapytany, kim jest sufi, powiedział:
To człowiek jedyny w swej istocie, którego nikt nie przyjmuje i który nikogo nie przyjmuje.

Abu Hamza al-Bagdadi powiedział:
Oznaką prawdziwego sufiego jest to, iż staje się on ubogi po życiu w dostatku, skromny, po byciu okazałym i ukrywa się po tym, jak był sławny. I oznaką fałszywego sufiego jest, iż ubiega się o wzbogacenie w ubóstwie, staje się okazałym po skromności i staje się sławnym po skrytości.

I zapytano `Amra Ibn `Utmana al-Makkiego o sufizm, więc odpowiedział:
Polega on na tym, iż sługa jest w każdej chwili w tym, w czym jest on pierwszym i najlepszym w danej chwili.

Powiedział Muhammad Ibn `Ali al-Qassab:
Sufizm to szlachetność, ujawniająca się w szlachetnym czasie mężczyzny szlachetnego wśród ludu szlachetnego.

Zapytany o sufizm Sammun odpowiedział:
Że posiadasz cokolwiek jako własne, ale nic ciebie nie posiada.

Ruwaym zaś powiedział:
Pozostawienie duszy Bogu tak, jak On tego zechce.

Al-Gunayd zapytany o sufizm powiedział:
Jest to tak, iż będziesz wraz z Bogiem bez żadnego powiązania.

Ruwaym Ibn Ahmad al-Bagdadi powiedział:
Sufizm jest zbudowany na trzech cechach: Utrzymywanie się w ubóstwie i potrzebie, urzeczywistnienie hojności i altruizmu oraz wyzbycie się oporności oraz wolnego wyboru.

Ma`ruf al-Karhi powiedział:
Sufizm to uchwycenie rzeczywistości i zwątpienie w to, co jest w rękach ludzkich.

Powiedział Hamdun al-Qassar:
Dołącz się do stowarzyszenia sufickiego, bo zło jest u nich powodem do przeprosin i szanują oni tego, który dobrze czyni.

Zapytany o społeczność sufich, Al-Harraz powiedział:
Są to ludzie, którym się daje, aż będą uradowani, i którym się wzbrania, aż znikną: Następnie - oni są wzywani z głębi Bliskości: Naprzód, płaczcie nad nami!

Al-Gunayd powiedział:
Sufizm jest przemocą, nie ma w nim pokoju! Powiedział on także: Oni są mieszkańcami domu, do którego nie wchodzi nikt poza nimi. Powiedział także: Sufizm jest wspólnym rozpamiętywaniem. Jest to uniesienie ekstatyczne [wagd] wraz ze słuchaniem i działanie wraz z naśladowaniem. I powiedział także: Sufizm jest jak ziemia: rzuca się na nią wszystko, co jest brzydkie, ale wszystko, co wychodzi z niej, jest ładne: chodzą po niej zarówno pobożny, jak i niegodziwiec. Jest jak chmura, która zasłania wszystko i jak kropla deszczu, która wszystko zwilża. Rzekł także: Jeśli zobaczyłeś sufiego, który jest podziwiany ze względu na swe cechy, to wiedz, iż jego wnętrze jest zepsute.

Powiedział Sahl Ibn `Abd Allah:
Sufi to ten, kto uważa swoją krew za bezużyteczną, a swoją majętność za wspólne dobro.

Powiedział An-Nuri:
Cech sufiego jest to, że nie zważa na to, że nic nie ma, i rozdaje, kiedy jest bogaty.

Powiedział Al-Kattani:
Sufizm jest zaletą, a kto przeważa nad tobą w zaletach, ten także przeważa nad tobą w czystości.

Powiedział Ar-Rudbari:
Sufizm jest miejscem odpoczynku u bramy Umiłowanego, nawet jeśli zostanie się od niej odpędzonym. I powiedział on także: Jest to wyrazistość Bliskości po niewyrazistości oddalenia.

I powiedziano: Najbrzydszym ze wszystkiego, co brzydkie, jest skąpy sufi.

Powiedziano: Sufizm jest to garść próżna i serce dobrotliwe.

Powiedział Aś-Śibli:
Sufizm jest to zasiadanie przy Bogu bez żadnej troski.

Powiedział Abu Mansur:
Sufi jest odbiorcą wskazówek od Boga, ale i stworzenia dają wskazówki Bogu.

Powiedział Aś-Śibli:
Sufi jest odcięty od stworzeń i złączony z Prawdą, jak to głosi Słowo Jego - On jest Wyniosły: 'Ja wybrałem ciebie dla Mnie'; Odłączył go od wszystkiego poza Nim' (Kor.' : 20,41). Powiedział także: `Nigdy Mnie nie zobaczysz!' (Kor., 7,143).

Powiedział dalej Ibn Mansur:
Sufi są dziećmi na łonie Prawdy. Rzekł również: Sufizm jest płonącą błyskawicą. Powiedział: Sufizm ustrzega przed wizją Bytu.

Powiedział Ruwaym:
Zgromadzenie sufickie nie zaprzestaje trwać w tym, co jest dobre, dokąd istnieją sprzeczności. A kiedy zgadzają się ze sobą, wówczas nie ma dobra wśród nich.

Powiedział Al-Gurayri:
Sufizm jest nadzorowaniem stanów duchowych oraz koniecznością dobrego wychowania.

Powiedział Al-Muzayyin:
Sufizm jest to podleganie Prawdzie (Bogu).

Powiedział Abu Turab an-Nahśabi:
Sufi jest tym, którego nic nie może zamącić i przez którego wszystko staje się oczywiste.

I powiedziano: Sufi jest to ten, kogo nie nuży żadne poszukiwanie i kogo nie męczy żadna sprawa.

Du an-Nun zapytany o sufich powiedział:
Są to ludzie, którzy przedkładają Boga ponad wszystko.

Powiedział Al-Wasiti:
Były wśród sufich pewne wskazania, następnie pojawiły się pewne ruchy, następnie nie pozostało nic poza zmartwieniami.

Zapytany o to, kim jest sufi, An-Nuri odpowiedział:
Jest to ten, kto słucha i przedkłada ponad inne rzeczy to, co niezbędne.

Zapytany: kim jest według ciebie sufi, Al-Husri powiedział:
Ten, którego nie nosi ziemia i którego nie osłania niebo.

Powiedział Nauczyciel Abu al-Qasim (Al-Quśayri):
Oznacza to raczej stan zatarcia. I powiedziano: Sufi to ten, kto, kiedy nachodzą go dwa stany (duchowe) albo cechy właściwe, obydwie piękne, pozostaje w tym, co jest najpiękniejsze.

Został zapytany Aś-Śibli:
Dlaczego sufi są określani tą nazwą? Odpowiedział: Z powodu pozostałości ich dusz, a gdyby tak nie było, tedy nie byłoby dla nich tej nazwy.

Abu Hatim as-Sigistani powiedział: Zapytano Ibn Gala'a: jakie jest znaczenie nazwy sufi?, więc odpowiedział:
Każde poznanie wymaga nauki, ale my znamy biedaka uwolnionego od rzeczy niezbędnych, który był duchowo złączony z Bogiem bez miejsca, ale któremu nie wzbrania Prawda znajomości o każdym miejscu. I nazywany jest jako sufi.

Powiedział jeden z nich:
Sufizm jest odrzuceniem wyniosłości oblicza w świecie doczesnym i w świecie ostatecznym.

Powiedział Abu Ya`qub al-Muzayili:
Sufizm jest stanem, w którym zanikają znaki człowieczeństwa.

Powiedział Abu al-Hasan as-Sirawani:
Sufi jest związany z napadami ekstazy [waridat], a nie z godzinami modlitw [awrad].

Nauczyciel Abu `Ali ad Daqqaq powiedział:
Najpiękniejszym, co zostało powiedziane w tym rozdziale, jest wypowiedź tego, kto powiedział: To jest droga, która nie jest odpowiednia dla nikogo poza tymi, którymi już Bóg, przez ich duchy, zamiótł stosy śmietniska. Powiedział on także pewnego dnia: Nie pozostaje biedakowi nic poza duchem, który zostawia on psom pod drzwiami, ale żaden pies nie spogląda na niego.

Powiedział Nauczyciel Abu Sahl as-Su`luki:
Sufizm nie istnieje po jego nieistnieniu ani nie jest nie istniejącym po jego istnieniu.

Powiedział Nauczyciel Abu al-Qasim al-Quśayri: Znaczenie jego wypowiedzi jest takie:
Nie istnieje on po braku swego istnienia, to znaczy - kiedy zniknęło jego nieszczęście - nie powracają więcej te nieszczęścia.

A jego wypowiedź: 'ani nie brakuje jego istnienia po jego istnieniu', oznacza, że kiedy on powierza siebie całkowicie Prawdzie (Bogu), wtedy nie upada jak istoty stworzone, a wydarzenia nie pozostawiają na nim żadnego wpływu.

I mówi się: Sufi jest oderwany od siebie przez to, co zostało mu objawione przez Prawdę (Boga).

I powiedziano: Sufi jest przezwyciężony przez przemoc władztwa Pana [rububiya] i zakryty przez samodzielne władztwo służebnictwa.

I powiedziano: Sufi nie przemienia się, a jeśli się zmienił, nie ulega żadnemu rozdrażnieniu.

Al-Harraz powiedział: Byłem w meczecie w dniu zgromadzenia piątkowego i zobaczyłem pewnego mężczyznę krążącego wokół szeregu ludzi i mówiącego: Dajcie mi jałmużnę! bo oto byłem sufim, ale osłabłem! Wtedy dałem mu cośkolwiek, a on do mnie powiedział: Odejdź, biada ci! Z tego nic nie będzie! I nie przyjął datku.

Tekst pochodzi z książki Abu al-Qasima al-Qusayri "Ar-Risala al-Qusayriyya czyli Traktat o sufizmie",
Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 1997, s. 410,
tł. ks. Jerzy Nosowski. ROZDZIAŁ O SUFIZMIE - TASAWWUF


Czym jest sufizm

Strona główna

Ostatnia aktualizacja tej strony:
15-04-2004

Kontakt z autorem strony - e-mail:
Arkadiusz Choczaj
sufizm@poczta.onet.pl